అశ్వగంధ అనేది అతి పురాతన కాలం నుంచి ఆయుర్వేదంలో ఉపయోగిస్తున్న ముఖ్యమైన ఔషధ మొక్క. దీనిని ఇండియన్ వింటర్ చెర్రీ అని కూడా పిలుస్తారు. శారీరక శక్తి, మానసిక దృఢత్వం పెంచడంలో ఇది ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తుంది.
నేటి బిజీ జీవనశైలిలో ఒత్తిడి, ఆందోళన, నిద్రలేమి వంటి సమస్యలతో చాలామంది బాధపడుతున్నారు. అలాంటి సమయంలో సహజంగా శరీరాన్ని సమతుల్యంలో ఉంచే ఆడాప్టోజెనిక్ హెర్బ్ గా అశ్వగంధ ఉపయోగపడుతుంది. అయితే ఇప్పటికీ చాలామందికి దీని గురించి సరైన అవగాహన లేదు.
అందుకే అశ్వగంధ ప్రయోజనాలు, వాడే విధానం, దుష్ప్రభావాలు గురించి ఇప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం.
అశ్వగంధ వల్ల కలిగే ముఖ్యమైన ప్రయోజనాలు
1. ఒత్తిడి & ఆందోళన తగ్గిస్తుంది
అశ్వగంధ శరీరంలో కార్టిసాల్ స్థాయిని తగ్గించడంలో సహాయపడుతుంది. దీని వల్ల మానసిక ప్రశాంతత పెరిగి, ఆందోళన తగ్గుతుంది.
2. నిద్ర నాణ్యత మెరుగుపడుతుంది
నిద్రలేమితో బాధపడేవారికి అశ్వగంధ మంచి సహాయకారి. ఇది నిద్ర పట్టే సామర్థ్యాన్ని పెంచి, లోతైన నిద్రకు తోడ్పడుతుంది.
3. శారీరక శక్తి & అథ్లెటిక్ పనితీరు
ఆరోగ్యవంతమైన పెద్దల్లో కండరాల బలం, స్టామినా పెరగడానికి అశ్వగంధ ఉపయోగపడుతుంది. వ్యాయామం చేసే వారికి ఇది సహజ సపోర్ట్గా పనిచేస్తుంది.
4. పురుషుల ప్రজনన ఆరోగ్యం
అశ్వగంధ వాడటం వల్ల పురుషుల్లో స్పెర్మ్ నాణ్యత మెరుగుపడుతుంది. సంతానలేమితో బాధపడేవారికి ఇది ఉపకారంగా ఉంటుంది.
5. రక్తంలో చక్కెర స్థాయిల నియంత్రణ
మధుమేహం ఉన్నవారిలో రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలను నియంత్రించడంలో (పెంచదు) అశ్వగంధ సహాయపడుతుంది. అయితే మందులు వాడుతున్నవారు తప్పనిసరిగా వైద్యుని సలహా తీసుకోవాలి.
6. జ్ఞాపకశక్తి & ఏకాగ్రత
మెదడు పనితీరును మెరుగుపరచి, జ్ఞాపకశక్తి మరియు ఏకాగ్రత పెరగడానికి అశ్వగంధ ఉపయోగపడుతుంది.
7. కండరాల బలం
శరీరంలోని కండరాలకు బలం చేకూర్చి, ఆరోగ్యకరమైన కండరాల పటుత్వం కలిగి ఉండేలా చేస్తుంది.
8. శరీర మంట తగ్గింపు
అశ్వగంధలో ఉండే యాంటీ-ఇన్ఫ్లమేటరీ గుణాలు శరీరంలోని మంటను తగ్గించడంలో సహాయపడతాయి.
9. థైరాయిడ్ సమస్యలు
కొన్ని సందర్భాల్లో హైపోథైరాయిడ్ ఉన్నవారికి అశ్వగంధ ఉపశమనంగా పనిచేయవచ్చు. కానీ ఇది ప్రతి ఒక్కరికీ సరిపోదు.
10. రోగనిరోధక శక్తి & దీర్ఘాయువు
రోగనిరోధక శక్తిని పెంచి, గాయాలు త్వరగా మానేందుకు సహాయపడుతుంది. చిన్నపిల్లలు నుంచి వృద్ధుల వరకు సరైన మోతాదులో తీసుకుంటే టానిక్లా పనిచేస్తుంది.
అశ్వగంధను ఉపయోగించే విధానాలు
- టాబ్లెట్లు / క్యాప్సూల్స్ – వైద్యుని సూచన మేరకు మోతాదు నిర్ణయించుకోవాలి
- పొడి రూపంలో – పాలు లేదా తేనెతో కలిపి తీసుకోవచ్చు
- టీ రూపంలో – డాక్టర్ సలహాతో మాత్రమే
- లడ్డు, శ్రీకండం, మిల్క్షేక్ రూపంలో
- సిరప్ రూపంలో కూడా లభిస్తుంది
అశ్వగంధ దుష్ప్రభావాలు (తప్పక తెలుసుకోవాలి)
ప్రయోజనాలు ఉన్నప్పటికీ, కొందరిలో అశ్వగంధ దుష్ప్రభావాలు చూపించవచ్చు.
- గర్భవతులు అశ్వగంధను తీసుకోకూడదు – గర్భస్రావ ప్రమాదం ఉంటుంది
- ఎక్కువ శరీర వేడి ఉన్నవారిలో గ్యాస్ట్రిక్, కడుపు మంట రావచ్చు
- మధుమేహ మందులు వాడేవారు డాక్టర్ సలహా లేకుండా తీసుకోరాదు
- రక్తాన్ని పలుచబరచే గుణం ఉన్నందున శస్త్రచికిత్స ముందు/తర్వాత తీసుకోకూడదు
- నిద్రమాత్రలు వాడేవారికి ప్రమాదకరం కావచ్చు
- థైరాయిడ్ సమస్యలు ఉన్నవారు తప్పనిసరిగా వైద్యుని సలహా తీసుకోవాలి
- హార్మోన్ సెన్సిటివ్ ప్రోస్టేట్ కాన్సర్ ఉన్నవారు తీసుకోకూడదు
- ఇతర దీర్ఘకాలిక వ్యాధులు ఉన్నవారు ముందుగా డాక్టర్ను సంప్రదించాలి
ముఖ్యమైన సూచన
ఈ వ్యాసం సాధారణ సమాచారం కోసం మాత్రమే. ప్రతి వ్యక్తి శరీర పరిస్థితి భిన్నంగా ఉంటుంది. అశ్వగంధను దీర్ఘకాలం లేదా మందులతో కలిసి వాడే ముందు తప్పనిసరిగా వైద్యుని సలహా తీసుకోవడం ఉత్తమం.